Trong bối cảnh thị trường bất động sản đang có nhiều biến động và gặp khó khăn về thanh khoản, chính sách thuế liên quan đến việc chuyển nhượng, cho tặng nhà đất tiếp tục là điểm nóng được dư luận và người dân đặc biệt quan tâm. Đặc biệt, những vướng mắc trong kê khai thuế thu nhập cá nhân và lệ phí trước bạ khi chuyển nhượng, cho tặng bất động sản đã tạo nên nhiều trở ngại cho quá trình giao dịch. Trước thực trạng đó, nhiều chuyên gia và cơ quan chức năng đã đề xuất việc đơn giản hóa thủ tục, đặc biệt là hồ sơ chuyển nhượng và cho tặng bất động sản nhằm tháo gỡ các vướng mắc về thuế. Đây được xem là một trong những biện pháp cấp thiết để hỗ trợ thị trường phục hồi và đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho người dân.
Đề Xuất Hồ Sơ Chuyển Nhượng, Cho Tặng Nhà Đất Được Ưu Tiên Gỡ Vướng Thuế
Thực trạng vướng mắc thuế trong chuyển nhượng và cho tặng bất động sản
- Thời gian qua, việc áp dụng thuế thu nhập cá nhân và lệ phí trước bạ đối với hoạt động chuyển nhượng, cho tặng nhà đất vẫn còn tồn tại nhiều bất cập. Cụ thể:
- Về thuế thu nhập cá nhân: Theo quy định, khi chuyển nhượng bất động sản, người dân phải nộp thuế thu nhập cá nhân 2% trên giá trị hợp đồng. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, giá trị hợp đồng thấp hơn nhiều so với bảng giá đất do nhà nước ban hành, khiến cơ quan thuế buộc phải áp dụng tính thuế theo giá Nhà nước, gây ra phản ứng từ phía người dân vì cho rằng không phù hợp với giá trị thực tế giao dịch.
- Về lệ phí trước bạ: Tương tự, lệ phí trước bạ cũng đang áp dụng dựa trên bảng giá đất hoặc giá xây dựng của Nhà nước, khiến không ít trường hợp bị tăng phí một cách bất hợp lý, đặc biệt là trong các giao dịch cho tặng giữa người thân.
- Về hồ sơ: Việc chứng minh mối quan hệ huyết thống để được miễn thuế khi cho tặng giữa cha mẹ, con cái, vợ chồng, ông bà, cháu… gặp rất nhiều khó khăn do quy định không đồng bộ và cách hiểu khác nhau giữa các địa phương.
Đề xuất gỡ vướng – Ưu tiên hồ sơ chuyển nhượng, cho tặng nhà đất
Trước thực trạng trên, nhiều địa phương, đặc biệt là TP.HCM và Hà Nội, đã có những đề xuất gửi Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế về việc ưu tiên giải quyết, tháo gỡ các vướng mắc về thuế đối với hồ sơ chuyển nhượng, cho tặng bất động sản. Các đề xuất cụ thể bao gồm:
a) Đơn giản hóa hồ sơ xác minh quan hệ
- Việc chứng minh quan hệ nhân thân (cha mẹ – con, vợ – chồng…) để được miễn thuế trong trường hợp cho tặng bất động sản là vấn đề gây nhiều tranh cãi. Để tháo gỡ, nhiều ý kiến đề xuất:
- Chấp nhận bản sao giấy khai sinh, sổ hộ khẩu cũ hoặc xác nhận từ chính quyền địa phương thay vì bắt buộc phải có sổ hộ khẩu hiện hành (do sổ hộ khẩu giấy đã bị xóa bỏ từ năm 2023).
- Cho phép sử dụng thông tin từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư thay vì yêu cầu người dân tự đi chứng minh.
b) Áp dụng linh hoạt giá tính thuế
Thay vì cứng nhắc áp giá theo bảng giá Nhà nước, nhiều chuyên gia đề xuất nên:
- Căn cứ vào giá giao dịch trên hợp đồng nếu không có dấu hiệu trốn thuế, chỉ áp giá Nhà nước trong trường hợp nghi ngờ hoặc có dấu hiệu bất thường.
- Cập nhật thường xuyên bảng giá đất để tiệm cận hơn với giá thị trường, giảm độ chênh lệch gây bức xúc cho người dân.
c) Tăng cường hướng dẫn rõ ràng và thống nhất giữa các địa phương
- Việc mỗi địa phương, mỗi chi cục thuế có cách hiểu và áp dụng khác nhau gây nên tình trạng không công bằng và tạo gánh nặng cho người dân. Do đó:
- Cần có thông tư hướng dẫn cụ thể, chi tiết từ Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế.
- Xây dựng hệ thống hỏi đáp công khai, minh bạch để người dân và cán bộ cùng tra cứu và áp dụng thống nhất.
Lợi ích khi ưu tiên gỡ vướng thuế cho hồ sơ chuyển nhượng, cho tặng
Việc gỡ vướng về thuế và thủ tục hồ sơ cho hoạt động chuyển nhượng, cho tặng nhà đất không chỉ mang lại lợi ích cho người dân mà còn góp phần thúc đẩy thị trường bất động sản phục hồi, cụ thể:
- Tăng tính thanh khoản cho thị trường bất động sản, đặc biệt trong bối cảnh đang trầm lắng.
- Giảm áp lực hành chính và chi phí cho người dân, tránh tình trạng “ngâm hồ sơ” do chờ xác minh.
- Tăng nguồn thu cho ngân sách vì khi chính sách hợp lý, người dân sẵn sàng kê khai trung thực và đầy đủ hơn.
- Đảm bảo công bằng và minh bạch trong thực thi chính sách thuế, nâng cao niềm tin của người dân với cơ quan nhà nước.
Kết luận
- Việc đề xuất ưu tiên tháo gỡ vướng mắc thuế cho hồ sơ chuyển nhượng, cho tặng nhà đất là chủ trương đúng đắn, kịp thời trong bối cảnh hiện nay.
- Tuy nhiên, để chính sách đi vào thực tiễn một cách hiệu quả, cần có sự vào cuộc đồng bộ từ các bộ ngành, đặc biệt là Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế và các địa phương. Quan trọng hơn, những điều chỉnh về thủ tục và thuế phải thực sự dựa trên nhu cầu thực tiễn và quyền lợi hợp pháp của người dân. Chỉ khi đó, hoạt động giao dịch bất động sản mới trở nên thuận lợi, minh bạch và đóng góp tích cực cho sự phát triển kinh tế chung.